SĨ QUAN CẤP TƯỚNG (General officer)

Một sĩ quan cấp tướng (general officer) là một sĩ quan cao cấp trong quân đội và trong lực lượng không quân, lực lượng không gian và thủy quân lục chiến hoặc bộ binh hải quân của một số quốc gia.

Thuật ngữ “general” (tướng) được sử dụng theo hai cách: làm tước hiệu chung cho tất cả các cấp tướng và như một cấp bậc cụ thể. Nó bắt nguồn từ thế kỷ XVI, là cách viết tắt của đại tướng (captain general), cấp bậc này được lấy từ “capitaine général” của tiếng Pháp thời Trung cổ. Tính từ general đã được gắn vào các chức danh sĩ quan kể từ cuối thời kỳ trung cổ để biểu thị tính ưu việt tương đối hoặc quyền tài phán mở rộng.

Một Đại tướng Quân đội Ấn Độ

Hàm sĩ quan cấp tướng và lịch sử

Các cấp tướng khác nhau đều đứng đầu trong cơ cấu quân hàm. Các sĩ quan cấp thấp hơn trong lực lượng quân sự tập trung trên bộ thường được gọi là sĩ quan cấp tá (field officers hoặc field-grade officers) và dưới họ là sĩ quan cấp úy (company-grade officers).

Hệ thống chung

Có hai hệ thống cấp bậc phổ biến được sử dụng trên toàn thế giới. Ngoài ra, còn có hệ thống thứ ba, hệ thống cấp bậc của người Ả Rập, được sử dụng trên khắp Trung Đông và Bắc Phi nhưng không được sử dụng ở những nơi khác trên thế giới.

Các biến thể của một hình thức, hệ thống châu Âu cũ, đã từng được sử dụng trên khắp châu Âu. Nó được sử dụng ở Đức, nơi nó xuất phát ban đầu và từ đó cuối cùng nó lan sang Vương quốc Anh và sau đó đến các quốc gia Khối thịnh vượng chung khác và Hoa Kỳ. Các cấp bậc tướng được đặt tên theo tiền tố “general”, như một tính từ, với các cấp bậc sĩ quan cấp tá, mặc dù ở một số quốc gia, các sĩ quan cấp tướng cao nhất có chức danh nguyên soái, thống chế hoặc đại tướng (field marshal, marshal hoặc captain general).

Hệ thống còn lại bắt nguồn từ Cách mạng Pháp, nơi cấp bậc của các tướng lĩnh được đặt tên theo đơn vị mà họ (về mặt lý thuyết) chỉ huy.

Hệ thống châu Âu cũ:
Nguyên soái hay thống chế (Marshal, field marshal hay general field marshal).
– Đại tướng (Colonel general).
– Tướng Bộ binh (General of the infantry), Tướng Kỵ binh (General of the cavalry), Tướng Pháo binh (General of the artillery)...
– Trung tướng (Lieutenant general).
– Thiếu tướng (Sergeant major general hay major general).
– Chuẩn tướng hay Tướng Lữ đoàn (Brigadier hay brigadier general).

Vào thế kỷ XVII và XVIII, ở Phổ và các bang khác của Đức đã có thông lệ phong cấp tướng “đầy đủ” cùng với việc bổ sung ngành phục vụ mà từ đó tướng này xuất hiện và ban đầu cũng xác định đặc điểm của đội hình mà ông ta chỉ huy, ví dụ như tướng bộ binh, tướng kỵ binh và tướng pháo binh. Việc chỉ định cấp bậc như vậy cũng được đưa vào Quân đội Đế quốc Nga, đầu tiên là bởi hoàng đế Peter I.

Cấp bậc nguyên soái (field marshal) được một số quốc gia sử dụng làm cấp bậc cao nhất, trong khi ở các quốc gia khác, nó được sử dụng như cấp bậc sư đoàn hoặc lữ đoàn. Nhiều quốc gia (đặc biệt là nước Pháp trước cách mạng và cuối cùng là phần lớn châu Mỹ Latinh) thực sự đã sử dụng hai cấp chỉ huy lữ đoàn, đó là lý do tại sao một số quốc gia hiện sử dụng hai ngôi sao làm phù hiệu cấp tướng lữ đoàn của họ. Mexico và Argentina vẫn sử dụng hai cấp chỉ huy lữ đoàn.

Ở một số nước (đặc biệt là ở Khối thịnh vượng chung kể từ những năm 1920), tương đương với tướng lữ đoàn (brigadier general) là chuẩn tướng (brigadier), không phải lúc nào các quân đội này cũng coi đó là cấp bậc tướng, mặc dù nó luôn được coi là tương đương với cấp bậc tướng lữ đoàn đối với mục đích so sánh.

Giống như một lieutenant (trung úy) là cấp cao hơn serjeant major (thượng sĩ); sự nhầm lẫn thường nảy sinh nếu nghĩ rằng một lieutenant general có cấp bậc cao hơn một major general. Ban đầu, serjeant major general chỉ là chỉ huy bộ binh, chỉ dưới cấp captain-general (đại tướng) và lieutenant general (trung tướng). Việc phân biệt cấp bậc serjeant major general chỉ được áp dụng sau khi cấp bậc serjeant major được đưa vào cấp bậc sĩ quan cấp tá. Cuối cùng, serjeant đã bị loại khỏi cả hai cấp bậc (serjeant major general serjeant major), tạo ra các cấp bậc hiện đại (major general major). Serjeant major (thượng sĩ) với tư cách là cấp bậc hạ sĩ quan cao cấp là một sự sáng tạo sau này.

Cấp bậc tương đương với cấp tướng trong hải quân là cấp đô đốc.

Hệ thống Pháp (Cách mạng):
– Nguyên soái (Marshal) hoặc Đại tướng (Captain general).
– Tướng Quân đội (Army general).
– Tướng Quân đoàn (Army corps general).
– Tướng Sư đoàn (Divisional general).
– Tướng Lữ đoàn (Brigade general).

Hệ thống Ả Rập

Quân đội của các nước Ả Rập sử dụng danh hiệu Ả Rập truyền thống. Những hệ thống này được chính thức hóa trong hệ thống hiện tại của họ để thay thế hệ thống Thổ Nhĩ Kỳ trước đây được sử dụng ở thế giới Ả Rập và cấp bậc Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập ở Ai Cập.

– Mushir (~Cố vấn).
– Fariq ‘awal (~Tướng “đầy đủ”).
– Fariq (~Trung tướng hoặc Tướng quân đoàn).
– liwāʾ (~Thiếu tướng, hay sĩ quan cờ).
– `amīd (~Tướng sư đoàn).

Các biến thể khác (bao gồm các chức vụ và cấp bậc):
– Tổng phụ tá (Adjutant general).
– Tổng tư lệnh (Commandant-general).
– Tổng thanh tra (Inspector general).
– Tổng tư lệnh (General-in-chief).
– Tướng không quân (General of the Air Force).
– Tướng quân đội (General of the Army).
Đại tướng Đô đốc (Generaladmiral).
– Tướng không quân (Air general and aviation general).
– Tướng cánh và tướng nhóm (Wing general and group general).
– Tướng-potpukovnik (General-potpukovnik).
– Tổng giám đốc (Director general).
– Tổng giám đốc quốc phòng (Director general of national defence).
– Tổng kiểm soát (Controller general).
– Tổng trưởng (Prefect general).
– Tổng sư bảo đảm (Master-General of the Ordnance).
– Tổng cảnh sát (Police General).
– Ủy viên (Commissioner).
– Tổng cảnh sát (Jenderal Polisi).

Ngoài các tướng có chuyên môn quân sự còn có các tướng thuộc ngành y, kỹ thuật. Cấp bậc của tuyên úy cao cấp nhất, (tướng tuyên úy), cũng thường được coi là cấp tướng.

Cấp tướng cụ thể

Trong hệ thống châu Âu cũ, một vị tướng, không có tiền tố hoặc hậu tố (và đôi khi được gọi một cách không chính thức là “tướng đầy đủ”), thường là cấp tướng cao cấp nhất, trên trung tướng và ngay dưới cấp nguyên soái với cấp bậc bốn sao (NATO OF-9).

Thông thường, đây là cấp bậc cao nhất trong thời bình, với các cấp bậc cao hơn, ví dụ: nguyên soái, nguyên soái không quân, đô đốc hạm đội… chỉ được sử dụng trong thời chiến hoặc như các danh hiệu danh dự.

Tuy nhiên, ở một số quân đội, cấp bậc đại tướng (captain general), tướng quân đội (general of the army), tướng lục quân (army general) hoặc đại tướng (colonel general) chiếm giữ hoặc đảm nhiệm chức vụ này. Tùy thuộc vào hoàn cảnh và quân đội được đề cập, các cấp bậc này có thể được coi là tương đương với cấp bậc “tướng đầy đủ” (full general) hoặc cấp bậc nguyên soái năm sao (NATO OF-10).

Cấp tướng xuất hiện với tư cách là “captain-general” (đại tướng), người chỉ huy của một quân đội nói chung (tức là toàn quân). Cấp bậc đại tướng này bắt đầu xuất hiện vào khoảng thời gian tổ chức quân đội chuyên nghiệp vào thế kỷ XVII. Ở hầu hết các quốc gia, “captain-general” được rút gọn thành “general” (cùng hiểu là đại tướng).

Xếp hạng chung theo quốc gia

Các nội dung sau đây đề cập đến cấp bậc tướng hoặc tương đương đang được sử dụng trong quân đội của các quốc gia đó:
– General (Úc, Bangladesh, Canada, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Đức, Ấn Độ, Mexico, Nigeria, Pakistan, Ba Lan, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ, Sri Lanka, Nam Tư.
– Shangjiang  (Trung Quốc, Đài Loan).
– Strategos (Hy Lạp).
– Daejang (Triều Tiên, Hàn Quốc).

Lực lượng không quân và hải quân tương đương

Một số quốc gia (chẳng hạn như Hoa Kỳ) sử dụng cấp bậc sĩ quan cấp tướng cho cả lục quân và không quân, cũng như thủy quân lục chiến của họ; các bang khác chỉ sử dụng cấp bậc tướng cho lục quân, trong khi ở lực lượng không quân, họ sử dụng các sĩ quan không quân tương đương với các sĩ quan cấp tướng. Họ sử dụng cấp bậc nguyên soái không quân (air chief marshal) tương đương với cấp bậc đại tướng quân đội (general). Nhóm thứ hai này bao gồm Không quân Hoàng gia Anh và nhiều lực lượng không quân hiện tại và trước đây của Khối thịnh vượng chung. Ví dụ: Không quân Hoàng gia Úc, Không quân Ấn Độ, Không quân Hoàng gia New Zealand, Không quân Nigeria, Không quân Pakistan…

Ở hầu hết các lực lượng hải quân, các sĩ quan cờ tương đương với các sĩ quan cấp tướng, và cấp bậc đô đốc hải quân tương đương với cấp bậc tướng general. Một ngoại lệ lịch sử đáng chú ý là cấp bậc “general at sea” (tướng trên biển) của hải quân Cromwellian. Trong những năm gần đây trong quân đội Mỹ có xu hướng sử dụng sĩ quan cờ và sĩ quan cấp cờ để chỉ các tướng lĩnh và đô đốc của lực lượng./.

Bài viết được đề xuất

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *