KỸ THUẬT TRÌNH CHIẾU CƠ BẢN

Một cách ngắn gọn, trong nghề đi dạy, giáo án, bài giảng phải hướng đến mục tiêu tiên quyết là truyền đạt cho người học hiểu, hiểu càng nhanh càng tốt, logic và dễ nhớ. Về trình chiếu (ví dụ PowerPoint chẳng hạn), không phải cứ hiệu ứng nhiều, màu mè là tốt. Nhất là thời kỳ bùng nổ của công nghệ, của trí tuệ nhân tạo, nếu cứ chăm chú vào đi nhặt nhạnh, copy về những thứ rườm rà có khi phản tác dụng, người học thay vì nạp kiến thức lại bị mất tập trung bởi cái thứ yếu, lòe loẹt, hiệu ứng loằng ngoằng. Cái chất của kiến thức chính là nằm ở sự giản đơn trước đã, có khi chỉ như bảng đen phấn trắng.
Dưới đây là một đoạn trích của “Cẩm nang phương pháp sư phạm“, nhiều tác giả, NXB Tổng hợp TP HCM, 2022, từ trang 206.

7 nguyên tắc vàng khi soạn slide

1. 7 dòng/ 1 trang slide.
2. Sử dụng font chữ không chân.
3. Cỡ chữ cho tiêu đề nên là 44, cho nội dung là 28 hoặc 32.
4. Chỉ nên dùng từ khóa, tránh viết câu dài.
5. Đảm bảo độ tương phản giữa chữ và nền để người học nhìn thấy rõ chữ.
6. Nên thống nhất cách trình bày trong suốt bài giảng.
7. Minh họa bằng hình ảnh, chèn đoạn phim, nhạc cho bài giảng sinh động.

Những điều nên tránh khi sử dụng PP

1. Chỉ chiếu các đề mục chính, không có nội dung minh họa.
2. Chiếu quá nhiều nội dung.
3. Lạm dụng PP, chiếu liên tục suốt buổi học.
4. Dùng quá nhiều hình ảnh, hiệu ứng động gây mất tập trung.
5. Thuyết trình quá nhiều hay chỉ “lặp lại” nội dung trên PP.
6. Đọc nguyên văn nội dung trên slide, không giảng giải.
7. Che máy khi đứng giảng.
8. Quá phụ thuộc vào PP, khi bị mất điện hay máy hỏng là không giảng được.

Bảng kiểm tra các slides của một bài trình bày

1. Cấu trúc: Có nhận ngay ra được cấu trúc của slide hay không?
2. Thông điệp và đầu đề: Có nêu được nội dung cơ bản không? Đầu đề có hấp dẫn không?
3. Dễ đọc: Người ngồi hàng cuối có đọc được không?
4. Văn bản: Viết ý thay vì viết câu hoặc đoạn văn đầy đủ?
5. Chữ viết: Chữ viết có thống nhất không? Cỡ chữ có đạt chuẩn không?
6. Màu nền: Trắng hay sáng?
7. Màu sắc: Sử dụng 2 màu? Màu sắc khác nhau có ý nghĩa khác nhau?
8. Dấu bullet: Tối đa 5 dấu trên một trang. Cách thể hiện khác?
9. Hình ảnh và đồ họa: Đã sử dụng mọi cơ hội thể hiện bằng hình ảnh thay vì bằng lời văn chưa? Đồ họa có được giải thích không?
10. Hình ảnh sống động: Việc sử dụng hình ảnh sống động có ý nghĩa thực sự không, hay chỉ dừng lại ở chèn hình cho có?

Những phím hữu ích trong quá trình trình bày bài giảng bằng PP
1. Dấu chấm (.) hay B (black): Màn hình đen (quay trở lại: một dấu chấm nữa)
2. Dấu phẩy (,) hay W (white): Màn hình trắng (quay trở lại dấu phẩy nữa)
3. Ctrl+P: Con trỏ chuột biến thành cái bút để có thể viết vào bài trình bày (những chữ viết này không bị lưu). Chuột phải: lựa chọn các loại trỏ và màu mực của bút (trở về trạng thái trỏ: Ctrl+A).
4. Phím “P“: Trở về slide show trước.
5. Phím “S“: Dừng bài trình bày tự động (tiếp tục: ấn thêm 1 lần nữa).
6. Số slide show + return: Nhảy đến slide show với số thứ tự này./.